İhn Kuyusu – el-Yesîra
Gök ile yerin heybetli bir sessizlikle kucaklaştığı El-Aliye bölgesinin kalbinde yer alan İhn Kuyusu, zamanın öykülerini fısıldar. Eskiden “el-Asîra” (Zorluk) adıyla bilinirdi; Hz. Peygamber ﷺ ise tefeül ederek (hayırlara vesile olması temennisiyle) adını “el-Yesîra” (Kolaylık) olarak değiştirmiştir. Daha sonra içinde bulunduğu bahçeye nispetle “el-İhn” (Renkli yün) adıyla tanınmıştır. İlk Muhacirlerin vedasına şahitlik eden bu kuyu, değerli sahabi Ebu Seleme bin Abdülesed’in naaşının mübarek suyuyla yıkandığı yerdir. Kayaya oyulmuş, suyu bol ve tatlı olan bu kuyu, kadim sırrıyla toprağı sulamaya devam etmiştir.
Medine-i Münevvere, Nebevi dönemden beri bilinen ve Hz. Peygamber ﷺ ile olan bağları nedeniyle tarih boyunca korunan birçok kuyuyla meşhurdur; bu kuyular günümüzde de varlıklarını sürdürmektedir.
Tarihçesi ve İsimlendirilmesi: Bu kuyulardan biri olan İhn Kuyusu, içinde bulunduğu bahçenin adıyla anılır ve kelime anlamı “renkli yün”dür. Kuyu, Ensar’dan Benî Ümeyye bin Zeyd el-Evsî’nin yurtlarının bulunduğu bölgededir. Cahiliye döneminde ona “el-Abîra” veya “el-Asîra” denilirdi. Rivayete göre; Hz. Peygamber ﷺ Benî Ümeyye’yi ziyaret etmiş, bu kuyudan abdest almış, kuyu için bereket duasında bulunmuş ve ismini “el-Yesîra” (Kolaylık) olarak değiştirmiştir.
Tarihi Önemi: Birçok tarihi kaynakta zikredildiğine göre; sahabi Ebu Seleme bin Abdülesed el-Mahzûmî vefat ettiğinde, naaşı bu kuyunun iki tarafı (kenarı) arasına konulmuş ve kuyunun mübarek suyuyla yıkanmıştır.
Tarih Boyunca Geçirdiği Dönüşümler: 8. ve 9. yüzyıl tarihçileri bu kuyuyu şöyle tanımlamıştır: “El-Aliye bölgesinde bilinen bir kuyudur; yemyeşil bir bahçenin ortasındadır ve yanında güzel bir hünnap (sidre) ağacı vardır. Suyu o kadar boldur ki neredeyse hiç tükenmez.”
Kuyu ve çevresi, Hicri 11. yüzyıla kadar gelişmeye devam etmiştir. Ancak zamanla kuyu bakımsız kalmış, çevresindeki ağaçlar kurumuş ve alan bazı antik kalıntılar dışında ıssızlaşmıştır.
Günümüzdeki Durumu: Günümüzde Miras Heyeti (Heritage Commission), tarihi ve kültürel miras alanlarını koruma projesi kapsamında kuyuyu muhafaza etmek amacıyla çevresini bir surla çevirmiştir. Alanın restorasyonu ve yeniden ihya edilmesi planlanmaktadır.
Umre Ziyaretimizi daha anlamlı kılmak adına mutlaka ziyaret edin!
